Yakın Doğu Üniversitesi tarafından, Lefkoşe Kampüsü dahilinde açılması planlı olan Denizcilik Müzesinin hazırlık çalışmaları, Yakın Doğu Enstitüsü koordinatörlüğünde devam etmektedir. Müzenin kurucu küratörlüğü Ali Rıza İşipek tarafından üstlenilmiştir.
Toplumdaki değeri her gün başka bir boyutla karşımıza çıkan müzeler, geçmişi koruyup, bugünü yaşatarak geleceği de hazırlamaktadır. Yakın Doğu Üniversitesi de bu olgudan yola çıkarak özellikle gelecek nesillere denizcilik kültürümüzün aktarılması, asırlardır dünyanın en eski ve en önemli deniz ticaret yolu üzerinde bulunan Kıbrıs’ın tarihinin öğretilmesi, denizlerin insanlık için sağlamış olduğu imkanların tanıtılması ve denizcilik alanındaki teknolojik gelişmelerin gösterilmesi misyonu ile bu projeyi hayata geçirmektedir.
Denizcilik Müzesi öncelikle Yakın Doğu Üniversitesi bünyesindeki Müze Binası dahilinde oluşturulacak, müteakiben Denizcilik Müzesi için ayrı bir bina inşa edilecektir. Müzenin çekirdek koleksiyonunu oluşturacak olan eserlerin toplanmasına başlanmıştır. Bu çalışmanın iki senelik bir süreyi kapsayacağı ve 2017 sonu veya 2018 senesi başında açılışın gerçeklemesi hedeflenmektedir.
Müzenin realizasyonu
Müzenin açılışına kadar geçecek süre içinde de; altı adet Kıbrıs ve Denizcilik ana temasında sergiler açılacaktır. bilahare bu sergilerde yer alan eserler müze çekirdek envanterini oluşturacaktır.
Müzede; modern müzecilik anlayışı kapsamında gereken mesajları iletebilmek ve kalıcı olabilmesini sağlamak maksadıyla, en uygun teknolojik ve interaktif sistemler ve yöntemler kullanılacaktır. Özellikle genç nesillerin ilgisinin canlı tutulabilmesi için sadece kelimelerden çok canlandırma ve üç duyuya hitap eden sunumlar planlanmaktadır.
Bir Denizcilik Müzesi kapsamında işlenecek olan konuları ele aldığımızda, karşımıza çok geniş bir spektruma yayılmış ve muhakkak sergilenmesi gereken oldukça fazla konu çıkmaktadır. Müzede, klasik bir tarih anlatışı olmayacak, üzerinde yaşadığımız topraklarda bizden önce yaşamış insanların dilinden Kıbrıs ve denizcilik kültürü anlatılacaktır. Esas unsur insan olacaktır. Bu bölgede eskiden yaşayan ve aynı bizler gibi, yiyen, içen, sevinen ve korkan insanların özlemleri, çabaları, endişeleri, maceraları, başarıları ve yenilgileri hikayelerle anlatılacak ve üç boyutlu olarak canlandırılacaktır.
Genel konsept olarak statik sergilemenin yanı sıra özellikle gençler için dijital teknolojide yoğun olarak kullanılacaktır. Tüm salonlarda LCD ekranlar ve kiosklar bulunacak, ziyaretçiler gereksinim duydukları her türlü bilgiye buradan ulaşabileceklerdir.
Bir Denizcilik Müzesi olarak, denizcilik mirasımız ve kültürümüz ile ilgili eserleri; toplamayı, korumayı ve paylaşmayı amaçlıyoruz. Bu amacı gerçekleştirmek için yerel, ulusal ve uluslararası tüm kişi, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak projeler üretilmesini sağlamak, böylece denizcilik alanında ortak kültürel bir üretim merkezi haline gelmeyi ve sürekli geliştirmeyi hedeflemekteyiz.
Müze bünyesinde veya bitişiğindeki uygun bir mekanda bir salon, Sanat Galerisi ve Geçici Sergi Salonu olarak kullanılacak şekilde tanzim edilecektir. Çok maksatlı bu salonda sanatçıların sergileri açılabilecektir.
Çalışmalarımızdaki hedefimiz, müzemizin sadece ziyaret edilerek gezilen statik bir müze değil, yaşayan ve dinamik bir müze olması doğrultusundadır. Müzeye yeni kazandırılan eserler yeni sergiler vasıtasıyla sürekli yerini alacak, müze ziyaretçi bağının kopmaması ve ilgisinin sürekli olması sağlanacaktır. Eserler tematik ve kronolojik olarak farklı düzenlemeler dahilinde sergilenecektir.
Sergi düzenlemelerimizle ilgili olarak örnek vermek gerekirse, gemi inşa tarihi temasını ele alabiliriz. Osmanlı, Türkiye ve Kıbrıs asırlarca bir tekne yapım merkezi olarak ün yapmıştır. Bir tersanedeki veya kızaktaki yaşam ve gemi inşa faaliyetleri diyaroma ve mankenlerle canlandırılacak, kullanılan teknikler ve el aletleri tanıtılacaktır. Bu hem gezenlerin son derece ilgisini çekecek hem de tersanenin işlevselliği görsel olarak anlatılmış olacaktır.
Diğer bir örnek olarak ta seyir ve gemicilik malzemeleri ile ilgili sergi planlamamızı verebiliriz. Müzemizde bir bölüm, denizcilikte kullanılan objelerin tanıtıldığı bir mekan olarak kullanılacaktır. Burada fener, pusula, usturlap, sextant, dürbün, palanga, makara, fıçı, yelken, demir, top, gibi objeler sergilenecek, bunların nasıl kullanıldığı grafik tasarımlar ve kiosklar marifetiyle ziyaretçilere anlatılacaktır.
Müzenin kuruluşundan sonra, halkımızın, fotoğraf, eşya, silah, madalya, berat v.b objelerin müzeye bağış yoluyla destek sağlayabileceği ve böylelikle envanterimizin zamanla daha da zenginleşeceği değerlendirilmektedir.
Tarihsel ve kültürel değerlerini koruyamayan ve yaşatamayan toplumların çağın gerisinde kalacağı ve geleceğe güvenle bakamayacağı gerçeğinden hareketle, asırlık bir derinliğe sahip tarihin yaratmış olduğu zengin kültürel birikimin geleceğe taşınmasında en önemli işlevin açılacak olan Denizcilik Müzesi vasıtasıyla yerine getirilecek olması da, Yakın Doğu Üniversitesi için önemli bir gurur kaynağı olacaktır.